پژوهشكده تحقيقات اسلامى سپاه

97

پژوهشى پيرامون شهداى كربلا ( فارسي )

پژوهشگران احتمال داده‌اند كه اين شخص همان مسلم بن كثير ازدى اعرج است ، كه در منابع كهن و معتبر رجال و تاريخ از وى به عنوان يكى از شهداى كربلا نام برده شده است . « 1 » اسماعيل بن عبداللَّه بن جعفر وى اسماعيل بن عبداللَّه بن جعفر بن ابىطالب ملقب به زاهد ، « 2 » از تابعان و راويان مورد وثوق مىباشد ، « 3 » و شيخ طوسى او را از اصحاب امام صادق عليه السلام مىداند . « 4 » برخى او را در شمار شهيدان كربلا آورده و مادرش را زينب‌كبرى عليها السلام دانسته‌اند . « 5 » ولى در منابع معتبر تاريخى ، در اين باره چيزى نيامده است . ابن عنبه ، بدون يادكرد از واقعه كربلا او را كشتهء بنىاميه مىداند . « 6 » مامقانى در تنقيح از اين سخن به شگفت آمده ، مىگويد : اسماعيل بن عبداللَّه بر اثر امتناع از بيعت با محمّد بن عبداللَّه بن حسن مثنى ، توسط فرزندان برادرش ، معاوية بن عبداللَّه ، در 145 . ق در نودسالگى ، به قتل رسيد و با توجه به انقراض بنىاميه پيش از اين دوران ، قتل او توسط بنىاميه سخن نادرستى است . سپس مىگويد : به گمان من تصحيف واژهء « بنىاخيه » به « بنىاميه » موجب پيدايش چنين پندارى شده است . « 7 » از سوى ديگر از فرزندان عبداللَّه بن جعفر ( همسر حضرت زينب عليها السلام ) دو تن به نام‌هاى محمّد و عون در كربلا شهيد شدند و بنا به گفتهء ابوالفرج ، تنها عون از فرزندان حضرت زينب است . « 8 »

--> ( 1 ) . انصار الحسين [ عليه السلام ] ، ص 108 ، الدار الاسلامية ؛ فرسان الهيجاء ، ج 1 ، ص 35 - 36 . نيز ر . ك . مقالهء مسلم بن كثير ازدى ، در همين كتاب . ( 2 ) . عمدة الطالب ، ابن عنبه ، ص 38 . ( 3 ) . تقريب التهذيب ، ابن حجر ، ج 1 ، ص 82 . ( 4 ) . رجال الطوسى ، ص 147 . ( 5 ) . ياران پايدار امام حسين عليه السلام ، ص 31 . ( 6 ) . عمدة الطالب ، ص 38 . ( 7 ) . تنقيح المقال ، ج 1 ، ص 138 . ( 8 ) . مقاتل الطالبيين ، ص 91 ، دارالمعرفة .